وقتی پای تکالیف مالیاتی به میان میآید، چند سؤال معمولاً پشت سر هم مطرح میشوند: اظهارنامه مالیاتی چیست و چه کسانی باید اظهارنامه ارسال کنند؟ مهلت انجام این کار چه زمانی است؟ چه مدارکی لازم است و ثبت آن از چه مسیری انجام میشود؟ پاسخ اشتباه یا تأخیر در هرکدام از این موارد میتواند برای مؤدی هزینه ایجاد کند.
در ادامه، مهمترین نکات مربوط به اظهارنامه مالیاتی را بررسی میکنیم: از مشمولان و انواع اظهارنامه تا مهلت ارسال، مدارک موردنیاز و مراحل ثبت و ارسال اظهارنامه را بررسی میکنیم. همچنین آخرین تغییرات مربوط به اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۵ را با یکدیگر مرور میکنیم و در نهایت به پرتکرارترین سوالات و رایجترین اشتباهات در این زمینه میپردازیم.
اظهارنامه مالیاتی گزارشی است که مودی در آن اطلاعات مربوط به درآمد، هزینهها، فعالیت اقتصادی و سایر اطلاعات مالی خود را برای یک دوره مالی به سازمان امور مالیاتی اعلام میکند. این اطلاعات مبنایی برای بررسی وضعیت مالیاتی و تعیین مالیات مودی قرار میگیرد.
به بیان ساده، مودی با ثبت و ارسال اظهارنامه، اطلاعات مالی خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه میدهد تا میزان مالیات قابل پرداخت او بر اساس قوانین مالیاتی مشخص شود. اظهارنامه میتواند برای اشخاص حقیقی، اشخاص حقوقی و برخی فعالیتها و منابع درآمدی تنظیم شود.
نکته مهم این است که ارسال اظهارنامه بهمعنای پرداخت مستقیم مالیات نیست؛ ابتدا اطلاعات مالی و مالیات مربوط به آن بررسی و محاسبه میشود و سپس مودی باید مالیات تعیینشده را در مهلت مقرر پرداخت کند.
ارسال اظهارنامه مالیاتی برای همه افراد به یک شکل نیست. نوع فعالیت، میزان درآمد و وضعیت مودی تعیین میکند که فرد یا شرکت چه تکلیفی در برابر سازمان امور مالیاتی داشته باشد. بهطور کلی، مهمترین گروههای مشمول اظهارنامه عبارتاند از:
صاحبان مشاغل و افرادی که از فعالیتهای شغلی و اقتصادی درآمد دارند، در صورت قرار گرفتن در شرایط مقرر قانونی، باید اظهارنامه مالیاتی مربوط به عملکرد خود را ارسال کنند. پزشکان، وکلا، فروشندگان، ارائهدهندگان خدمات و سایر صاحبان مشاغل میتوانند در این گروه قرار بگیرند.
در دوره آموزش ارسال اظهارنامه اشخاص حقیقی بهطور کامل درباره تهیه و تسلیم صحیح و الزامات قانونی این اظهارنامه ماده ۱۱۰صحبت کردهایم.
شرکتها، مؤسسات و سایر اشخاص حقوقی نیز مشمول تکالیف مالیاتی هستند و باید اظهارنامه عملکرد خود را مطابق مقررات و در مهلت تعیینشده تسلیم کنند. نوع فعالیت یا میزان سود و زیان شرکت، بهتنهایی به معنی حذف تکلیف ارسال اظهارنامه نیست.
در دورهٔ تهیه و ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی بهطور کامل به جزییات پرداختهایم و در صورت نیاز میتوانید به صفحه این دوره سر بزنید.
افرادی که از اجاره دادن املاک درآمد کسب میکنند، در شرایط مقرر مشمول مالیات بر درآمد اجاره هستند و ممکن است تکالیف مربوط به اظهارنامه مالیاتی نیز داشته باشند.
افرادی که از منابع مختلف درآمدی مشمول مالیات دارند، بسته به نوع درآمد و مقررات مربوط، ممکن است ملزم به ارائه اظهارنامه باشند. برای مثال، مقررات مربوط به برخی درآمدها مانند ارث یا نقلوانتقال املاک با اظهارنامه عملکرد مشاغل یکسان نیست و نباید همه آنها را تحت یک عنوان قرار داد.
معافیت از پرداخت مالیات لزوماً به معنی معافیت از ارسال اظهارنامه نیست. برخی مودیان ممکن است طبق قانون از مالیات معاف باشند، اما همچنان تکالیف خاصی برای ثبت اطلاعات یا ارائه اظهارنامه داشته باشند. بنابراین وضعیت هر مودی باید بر اساس نوع فعالیت، درآمد و مقررات همان سال بررسی شود.
نکته: صرف داشتن درآمد به این معنی نیست که همه افراد دقیقاً یک نوع اظهارنامه یا یک تکلیف مالیاتی دارند. برای تشخیص تکلیف، باید نوع درآمد و وضعیت مودی در نظام مالیاتی بررسی شود.
ارسال اظهارنامۀ مالیاتی در میزان مالیاتِ پرداختنی شما نقش بسیار مهمی دارد و در صورت عدم ارسال آن، قانونگذار جریمۀ غیرقابل بخششی در نظر گرفته است. در اظهارنامۀ مالیاتی نکات بسیاری هست که میتوان از آنها با عنوان پناهگاه مالیاتی یاد کرد. همچنین نکات ریز بسیاری وجود دارد که اگر رعایت نشود، نهتنها پناهگاهی برای شما نیست بلکه مالیات شما را بسیار زیاد میکند. پس باید اظهارنامۀ مالیاتی توسط شخص متخصص این امر که به تمامی قوانین مالیاتی واقف است پُر و ارسال گردد.
دراین راستا، شما میتوانید با کمک متخصصان ما در حامی ارقام، دقیقترین اظهارنامۀ مالیاتی را پُر و ارسال کنید و از پناهگاهای مالیاتی آن استفاده نمایید تا مالیات کمتری پرداخت کنید و حقی از شما ضایع نگردد.
زمان ارسال اظهارنامۀ مالیاتی برای اشخاص حقیقی، تا پایان خردادماه سال بعد و برای اشخاص حقوقی، چهار ماه بعد از پایان سال مالی تعیین شده است. در واقع، چون پایان سال مالی بیشتر شرکتها 29/12 است، معمولا تا تیرماه سال بعد اظهارنامه را تکمیل و ارسال میکنند.
طبق بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۳۶ مورخ ۳۰ تیر ۱۴۰۵، مهلت مربوط به اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی، صاحبان مشاغل و فرم مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ تمدید شده است.
| نوع تکلیف | موعد قانونی عادی | وضعیت اعلامشده برای عملکرد ۱۴۰۴ |
| صاحبان مشاغل | پایان خرداد سال بعد | تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ تمدید شد |
| اشخاص حقوقی | چهار ماه پس از پایان سال مالی | مشمولان بخشنامه تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ |
| فرم تبصره ماده ۱۰۰ | طبق موعد اعلامی مربوط | تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ تمدید شد |
منبع دادههای ۱۴۰۵: بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۳۶ سازمان امور مالیاتی کشور.
خیر. تمدید یک نوع اظهارنامه را نباید به همه تکالیف مالیاتی تعمیم داد. برای نمونه، سازمان امور مالیاتی درباره اظهارنامه درآمد اجاره عملکرد ۱۴۰۴، ۳۱ تیر ۱۴۰۵ را آخرین مهلت اعلام کرده بود.
این همان جایی است که جستوجوی «آخرین مهلت اظهارنامه مالیاتی» میتواند گمراهکننده باشد. قبل از اقدام، نوع اظهارنامه را مشخص کنید. سپس آخرین بخشنامه مربوط به همان تکلیف را ببینید.
اظهارنامههای مالیاتی را میتوان بر اساس نوع مؤدی و منبع مالیات تفکیک کرد.
| نوع اظهارنامه | کاربرد اصلی | مبنای مهم |
| اظهارنامه عملکرد صاحبان مشاغل | اعلام عملکرد شغلی اشخاص حقیقی | ماده ۱۰۰ |
| اظهارنامه اشخاص حقوقی | اعلام عملکرد مالیاتی شرکتها و مؤسسات | ماده ۱۱۰ |
| اظهارنامه درآمد اجاره | درآمد مشمول مالیات املاک | ماده ۸۰ |
| اظهارنامه مالیات بر ارث | اعلام اطلاعات دارایی و بدهی متوفی در موارد مقرر | ماده ۲۶ |
| اظهارنامه آخرین دوره عملیات | اشخاص حقوقی منحلشده | ماده ۱۱۶ |
| اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده | تکالیف دورهای مالیات بر ارزش افزوده | قانون مالیات بر ارزش افزوده |
این جدول فقط مهمترین نمونهها را نشان میدهد. هر اظهارنامه، مقررات و مهلت خودش را دارد.
اصطلاح «اظهارنامه مالیاتی کارتخوان» بین کاربران رایج است. اما کارتخوان بهتنهایی نوع مستقلی از اظهارنامه عملکرد ایجاد نمیکند.
برای یک صاحب کسبوکار، تراکنشهای مرتبط با فعالیت میتوانند بخشی از اطلاعات مالیاتی پرونده باشند. تکلیف اصلی همچنان بر اساس نوع فعالیت و مقررات مالیات مشاغل بررسی میشود. این نتیجه از ساختار ماده ۱۰۰ و انواع تکالیف مالیاتی به دست میآید.
پس بهتر است بهجای «اظهارنامه کارتخوان» از اظهارنامه عملکرد کسبوکار صحبت کنیم.
این عبارت نیز میتواند چند معنا داشته باشد.
اگر منظور فعالیت شغلی مرتبط با خودرو باشد، ممکن است دستورالعملهای مالیاتی ویژه مشاغل خودرویی اعمال شود. این موضوع با مالیات یک خودروی شخصی یکسان نیست. برای هر سال باید دستورالعمل همان دوره بررسی شود.
مهمترین تفاوت، نوع مؤدی و اطلاعات موردنیاز اظهارنامه است.
| معیار | شخص حقیقی صاحب شغل | شخص حقوقی |
| مبنای اصلی تکلیف عملکرد | ماده ۱۰۰ | ماده ۱۱۰ |
| نوع مؤدی | فرد صاحب کسبوکار یا حرفه | شرکت یا مؤسسه حقوقی |
| مهلت قانونی عادی | پایان خرداد سال بعد | حداکثر چهار ماه پس از پایان سال مالی |
| اطلاعات مالی | متناسب با گروه و نوع فعالیت | اطلاعات کاملتر مالی شرکت |
| ترازنامه و سود و زیان | بر اساس الزامات مربوط | جزء اطلاعات مهم اظهارنامه |
مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون مالیاتهای مستقیم، این دو مسیر را جدا کردهاند.
برای صاحبان کسبوکار شخصی، اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی جزئیات بیشتری درباره تکالیف مشاغل ارائه میدهد.
مدارک موردنیاز اظهارنامه مالیاتی به نوع مودی، نوع فعالیت و منبع درآمد بستگی دارد. بنابراین مدارک یک صاحب کسبوکار با مدارک موردنیاز یک شرکت یا فرد دارای درآمد اجاره یکسان نیست.
بهطور معمول، مودی باید اطلاعات و اسناد زیر را برای تکمیل اظهارنامه در دسترس داشته باشد:
شرکتها معمولاً علاوه بر اطلاعات مالی، باید اطلاعات و اسناد مربوط به وضعیت حقوقی و عملکرد شرکت را نیز در دسترس داشته باشند، از جمله:
نکته: لازم نیست تمام این مدارک را هنگام ثبت الکترونیکی اظهارنامه در سامانه بارگذاری کنید. با این حال، مودی باید اسناد و مدارک مربوط به اطلاعات ثبتشده را نگهداری کند تا در صورت درخواست سازمان امور مالیاتی، امکان ارائه و دفاع از اظهارنامه وجود داشته باشد.
ثبت و ارسال اظهارنامه مالیاتی بهصورت الکترونیکی انجام میشود. بعد از ورود به درگاه خدمات مالیاتی، باید اظهارنامه متناسب با نوع فعالیت یا منبع درآمد خود را انتخاب کنید.
سپس اطلاعات مالی و مالیاتی را تکمیل و بررسی میکنید. بعد از تأیید نهایی، اظهارنامه به سازمان امور مالیاتی ارسال میشود.
نکته مهم این است که ثبتنام در نظام مالیاتی با ارسال اظهارنامه یک فرایند واحد نیست. اگر هنوز پرونده مالیاتی ندارید، ابتدا باید مراحل ثبتنام و تشکیل پرونده را انجام دهید.
برای ثبت اظهارنامه باید مدارکی که در بخش قبل توضیح دادهایم را آماده و مراحل زیر را طی کنید:
ابتدا وارد درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی شوید و به حساب کاربری خود دسترسی پیدا کنید.
اگر هنوز در نظام مالیاتی ثبتنام نکردهاید، ابتدا باید پرونده مالیاتی خود را تشکیل دهید. بعد از تکمیل این مرحله میتوانید سراغ اظهارنامه بروید.
بعد از ورود به حساب کاربری، گزینه مربوط به اظهارنامه مالیاتی را انتخاب کنید.
نوع اظهارنامه باید با شرایط شما هماهنگ باشد. نوع مؤدی، فعالیت اقتصادی و منبع درآمد در انتخاب اظهارنامه اثر دارند.
برای مثال، اظهارنامه عملکرد یک صاحب کسبوکار با اظهارنامه یک شرکت یکسان نیست.
در این مرحله باید اطلاعات مالی و مالیاتی موردنیاز را وارد کنید.
بسته به نوع اظهارنامه، این اطلاعات میتواند شامل موارد زیر باشد:
اطلاعات اظهارنامه را بر اساس اسناد، مدارک و گزارشهای مالی خود وارد کنید. حدسزدن یا واردکردن اعداد بدون پشتوانه میتواند در رسیدگی مالیاتی مشکل ایجاد کند.
قبل از ارسال، همه بخشهای اظهارنامه را یکبار دیگر بررسی کنید.
درآمد، هزینهها، مشخصات مؤدی و سایر اطلاعات باید با اسناد مالی شما هماهنگ باشند. اگر مغایرت یا اشتباهی وجود دارد، قبل از تأیید نهایی آن را اصلاح کنید.
این مرحله ساده به نظر میرسد، اما یکی از مهمترین بخشهای تنظیم اظهارنامه مالیاتی است.
بعد از اطمینان از صحت اطلاعات، اظهارنامه را تأیید و ارسال کنید.
با ارسال موفق، اطلاعات اظهارنامه بهصورت الکترونیکی در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار میگیرد.
بهتر است قبل از انتخاب گزینه ارسال نهایی، اطلاعات مهم را یکبار دیگر کنترل کنید.
بعد از ارسال موفق اظهارنامه، رسید یا کد رهگیری آن را دریافت کنید.
این کد را نگه دارید، چون برای اثبات ارسال اظهارنامه و بعضی پیگیریهای بعدی به آن نیاز خواهید داشت.
در پایان، فقط بستهشدن صفحه سامانه را نشانه موفقیت ندانید. مطمئن شوید ثبت نهایی انجام شده و رسید یا کد رهگیری را دریافت کردهاید.
در این مقاله درباره اینکه اظهارنامه مالیاتی چیست و چه افرادی مشمول آن میشوند، صحبت کردیم. انواع اظهارنامهها را شناختیم و یادگرفتیم چطور ثبت و ارسال اظهارنامه را انجام بدهیم. اگر صاحب کسبوکار هستید و برای ثبت و ارسال یا سایر امور مالیاتی به کمک نیاز دارید، کافی است با مشاوران حامی ارقام تماس بگیرید. اگر حسابدار هستید و میخواهید به حسابدار خبره مالیاتی تبدیل شوید یا بهطور خاص صفر تا صد اظهارنامه مالیاتی را بیاموزید، ما در حامی ارقام با دورههای آموزشی ویدئویی بهروز حامی شما هستیم.
ما در حامی ارقام، حامی کسبوکار شما هستیم!
دانلود فایل ارائه وبینار با آغاز سال ۱۴۰۵، تغییرات جدیدی در قوانین کار، مالیات حقوق، بیمه تأمین اجتماعی و محاسبات حقوق و دستمزد اجرایی
اگر مسئول امور مالی، مدیر شرکت، کارشناس حسابداری یا صاحب کسبوکار هستید، حتماً میدانید که داشتن فرمهای استاندارد و آماده، چقدر در نظم مالی
بهایابی در شرکت های تولیدی در سال 1404 | روش ها، چالش ها و راهکارها در سال 1404 با توجه به شرایط اقتصادی ایران،
مسیر حرفه ای شدن در حسابداری از دوره آموزش مالیات حامی ارقام شروع می شود. در سال های اخیر، تغییرات مداوم در قوانین مالیاتی،
خروجی دفتر کل با اکسل ، یکی از ترفندهای کاربردی اکسل در حسابداری است که کارتان را سریعتر و حرفه ای تر می کند.
